Marja-Harry-Nils-Hilmar-Finn Einar's Blog

Marja-Harry-Nils-Hilmar-Finn Einar's Blog

Eitje

BelevenissenPosted by Harry Fri, April 22, 2011 21:02:51
Handig voor aanstaand Pasen: de universiteit van Oslo heeft uitgedokterd hoe je het perfecte eitje kan koken! En nou niet meteen beginnen te roepen dat dat een makkie is, want er dient niet vergeten te worden dat men hier in den lande (Noorwegen) te maken heeft met hoogteverschillen, en water derhalve overal een andere kooktemperatuur heeft. Die complexiteit heb je dus niet in het platte Nederland. Zoals wij allemaal geleerd hebben kookt water bij 100 graden Celcius bij 1 atmosfeer (dat wil zeggen op zeeniveau), maar op de hoogste berg van Noorwegen, de Galdhøpiggen (2469 m), is de kooktemperatuur nog maar een krappe 92 graden Celcius. Kortom, dan moet je eitje langer koken voor hetzelfde resultaat.

Andere factoren die van belang zijn bij de berekening van de ultime kooktijd zijn:

- de omtrek (grootte) van het eitje

- hoe koud die in het kokende water gegooid wordt

- hoe je 'm wil hebben (hard, beetje zacht of snot)

Het is uiteraard niet toevallig dat de universiteit van Oslo juist nu de publiciteit zoekt met dit wetenschappelijke huzarenstukje. Want woont het gros van de mensen op doordeweekse dagen in de buurt van fjord/zeeniveau (give or take een meter of 100), zoekt de Noor en-masse zijn/haar hut op met de Paas. En die liggen vaak in de bergen. Kortom, absoluut relevant, zeker te meer omdat er met Pasen eieren op tafel dienen te staan.

De formule is als volgt:

Waarin:

t = de kooktijd (in minuten)

c = de omtrek van het eitje (in centimeter)

π = de natuurconstante 3.141592 etc...

ln = natuurlijke logaritme

T0 = temperatuur van het eitje als deze water in gaat (in graden Celcius)

Tvann = kooktemperatuur van het water op hoogte van de hut (in graden Celcius)

Tplomme = uiteindelijke temperatuur van de dooier (in graden Celcius). Hoe zachter het eitje hoe lager, hoe harder gekookt, hoe hoger.

Op de site van de universiteit van Oslo staat een mooie App die het rekenwerk voor je doet: http://www.mn.uio.no/kjemi/tjenester/kunnskap/egg/. Alleen in het Noors, maar waarschijnlijk is de vertaling een eitje voor Google Translate. Anders zijn de belangrijkste woorden:

egg = ei

omkrets = omtrek

bløtt = nat, zacht

plomme = dooier

vannets koketemperatur = kooktemperatuur van het water


Succes allemaal met het perfect eitje - en goeie Paas!